“Fjárfestið í akurlendi” er haft eftir Mark Twain, “því að það er ekki framleitt lengur”. Þetta er góð ráðlegging sem margir fjárfestar hafa fylgt upp á síðkastið, reyndar eitthundráð árum eftir að Mark Twain lét hvatningarorðin falla en það staðfestir kannski hversu rétt hann hafði fyrir sér.

Ræktarland hefur verið talið hinn besti fjárfestingarkostur í gegnum árhundruðin; góð verðtrygging í verðbólgu og örugg vörn við ríkisgjaldþrotum. Það er kannski tímanna tákn að giskað er á að um 20 milljónir hektara ræktarlands hafi verið selt í heiminum á síðustu þremur árum. Og hverjir voru kaupendurnir? Ekki af verri endanum, eða hvað? Nýlega fréttist að Gaddafi, Lýbíuforseti, hafi keypt um 250.000 hektara í Úkraínu og olíuríkin fyrir botni Miðjarðarhafs hafa fjárfest í hundruðum þúsunda af akurlendi í Pakistan, Tyrklandi og Eþíópíu, svo að nokkur lönd séu nefnd. En það eru fleiri á ferðinni en ríku olíuríkin. Mörg lönd í Asíu hafa gerst stórtæk í kaupum á ræktarlandi víða í heiminum og fjárfestingarbankinn, Morgan Stanley, sá tækifæri í kaupum á rúmum 40.000 hekturum í Úkraínu fyrir skömmu.

Það er kannski skiljanlegt að ríkin fyrir botni Miðjarðarhafs, sem eru flest lítið annað en eyðimerkur, séu að leita að ræktarlandi utan sinna landamæra, en hvað vakir fyrir gróðursælum löndum Asíu eða fjárfestingarbanka?

Ég minnist þess að forseti okkar, Ólafur Ragnar Grímsson, hafi sagt á einhverri landbúnaðarráðstefnunni á góðæristímanum 2007 að Íslendingar ættu að huga að matvælaöryggi og sjálfbærni í landbúnaðarframleiðslu. Flestir urðu furðulostnir yfir þessum áhyggjum forsetans af mataröflun mörlandans, ef ég man rétt, en skyldi hann ekki hafa verið að enduróma áhyggjur þeirra sem eru að fjárfesta í ræktarlandi um allan heim, að landbúnaðarafurðir eigi eftir að margfaldast í verði á næstu árum og ræktarland verða af skornum skammti?

Matvæli eru mjög ódýr á vesturlöndum vegna mikilla niðurgreiðslna. Það er einkum tvennt sem gæti hækkað matvælaverð í heiminum fyrir utan aukna eftirspurn en það er annars vegar að dregið verði úr niðurgreiðslum og hins vegar að orkuverð hækki, sérstaklega á olíu. Landbúnaður er mjög háður orkuverði því að nær allar framfarir í matvælaframleiðslu hafa verið á tæknisviði og í tækjakosti og því mun framleiðslukostnaður aukast um leið og orkuverð hækkar.

Kannski eru það einföld búhyggindi að vera sjálfum sér nógur með fæðuöflun á viðsjárverðum tímum og hver veit nema landbúnaður sé jafnframt álitlegur fjárfestingarkostur fyrir þá sem vilja ávaxta sitt fé í framtíðinni.

Kær kveðja,
Ingólfur H. Ingólfsson