Hækkun stýrivaxta Seðlabanka Íslands kom mörgum á óvart í fyrradag (17.08) og var kallað eftir leiðréttingu þegar í stað. Hækkun stýrivaxta er nauðsynleg á komandi mánuðum og má gera ráð fyrir a.m.k. eins til tveggja prósentustiga hækkun á næstu þremur misserum.

Afnám hafta
Svo Seðlabanki Íslands geti afnumið gjaldeyrishöftin sem nú eru á viðskipti með gjaldeyri þurfa vextir á íslensku krónuna að endurspegla undirliggjandi áhættu í myntinni. Með öðrum orðum, það þarf að borga fjárfestum vel fyrir það eitt að geyma verðmæti sín í krónum. Ef fjárfestum er ekki greitt vel fyrir að geyma verðmæti sín í krónum, þá skipta þeir krónueign sinni út fyrir aðra heppilegri fjárfestingu. Þ.e. Þá kaupa fjárfestar eignir þær sem vænt ávöxtun endurspeglar undirliggjandi áhættu.

Núverandi vaxtastig endurpeglar illa undirliggjandi áhættu íslensku krónunnar. Þetta veit peningastefnunefnd og því er verið að hækka stýrivexti Seðlabanka Íslands.

Ef höft yrðu afnumin við núverandi vaxtastig, þá myndi gengi krónu veikjast til muna og talsverðan tíma tæki að leiðrétta gengi krónu á ný með auknum afgangi af vöruskiptum.

Á komandi misserum má því gera ráð fyrir að hver stýrivaxtahækkun færi hagkerfið nær afnámi hafta og bera því að horfa á sem fórnarkostnað fyrir frjálsum flutningum fjármagns.

Arnar Freyr Ólafsson