Ég hef nokkuð lengi velt þeim möguleika fyrir mér að fjársterkt félag keypti með afslætti svo kölluð slæm íbúðalán lánastofnanna og endursemdi við íbúðareigendur og lántakendur um greiðslur eða leigu af húsnæðinu. Þessi hugmynd er ekki ný af nálinni, þvert á móti er það vel þekkt að svo kallaðar slæmar eignir eru keyptar út úr bönkum svo að þeir geti lagað efnahagsreikninginn og bætt lausafjárstöðu sína. Þetta ætti einnig að koma íslensku lánastofnunum vel og þá sérstaklega þegar kemur að því að þær neyðast til þess að leggja stórar fjárhæðir inn á afskriftareikning vegna þess að lántakendur eru komnir í þrot. Stærsti ávinningurinn fælist hins vegar í því að draga myndi úr gjaldþrotum og fleiri íbúðaeigendur gætu haldið húsnæði sínu en ella.

Það þarf töluvert fjármagn til þess að kaupa þessi íbúðalán bankanna en það er til bæði hjá lífeyrissjóðum og einstaklingum sem tókst að hagnast á bólunni fyrir hrun. Það færi lífeyrissjóðunum vel að kaupa slíkar eignir af bönkunum ekki síður en flugfélag, blómabúð og fisksölufyrirtæki, fyrst það er á annað borð ætlunin að nota þá fjármuni til þess að koma hagkerfinu í gang aftur. Það gæti einnig komið sér vel fyrir aðra fjármagnseigendur sem hafa áhyggjur af lélegri arðsemi peninga sinna á lágvaxtareikningum bankanna eða í ríkisskuldabréfum að leggja fé í svona húsnæðisfélag því að það gæti skilað vel viðunandi arði á 10 til 15 árum, það er í það minnsta reynslan erlendis frá. Verkefnið er líka samfélagslega hagkvæmt því að framkvæmdir á íbúðamarkaði og standa undir um fjórðungi allra fjármunamyndunar í landinu í venjulegu árferði, þær gætu því skilað jafnmiklu eða meiru Í hagvaxtarauka en allar fyrirhugaðar stóriðjuframkvæmdirnar. Svo gætu einhverjir sjóðir eða fjárfestar haft áhuga á siðferðislegu hlið málsins þó ekki væri nema vegna þess að hún gæti gefið góðan nætursvefn.       

Svona húsnæðisfélag getur leyft sér mun meiri sveigjanleika í samningum við skuldara en lánastofnanir og hefur miklu meiri þolinmæði gagnvart eignarhaldi en bankarnir. Félagið ætti hæglega að geta samið um lækkun skulda, kaupleigu eða leigu til lengri eða skemmri tíma og jafnvel miðlað eignum á milli þeirra sem eru að stækka eða minka við sig. Ég er jafnframt sannfærður um að svona félag gæti hleypt lífi í húsnæðismarkaðinn og komið í veg fyrir að eignatap verði meira en orðið er. Það eru beinir hagsmunir félagsins að eignarverð rísi á ný og skili því arði til lengri tíma.

Kær kveðja,
Ingólfur H. Ingólfsson