FED, skuldabyrði Bandaríkjanna og verðbólgan
Bandaríski seðlabankinn (FED) tilkynnti óbreytta stýrivexti, 0,25%, á þriðjudaginn var. Þessi ákvörðun kemur ekki á óvart en athyglisverðara er að bankinn gerir ráð fyrir að þeir verði áfram svona lágir um lengri tíma! Peningar verða því áfram ódýrir í Bandaríkjunum og veislan getur haldið áfram hjá fjármálastofnunum sem eru að gambla með peningana í stað þess að lána þá út í atvinnulífið.
En það er ekki þetta sem vekur sérstaka athygli heldur sú yfirlýsing FED að hætta að kaupa bandarísk ríkisskuldabréf á þessum ársfjórðungi með því að prenta einfaldlega meira af peningum, eins og hann hefur verið að gera. Þessi aðferð, að prenta peninga til þess að kaupa eigin ríkispappíra, er óhjákvæmilega talin leiða til verðbólgu.
Þetta veit Ben Bernanke, seðlabankastjóri, og þess vegna ætlar hann að hætta þessu en þó er yfirlýsingin með fyrirvara sem fær mann til að halda að ekki sé mikil alvara þar á bak við.
Sumir sérfræðingar telja reyndar að Bandaríkin ætli sér hreinlega að “eyða” hluta af ríkisskuldunum með því að hleypa verðbólgunni af stað - þau hafa gert það áður.
Bandaríkin skulda svo mikið að þau eru jafnvel ekki talin geta greitt þær til baka og skuldirnar hafa vaxið um ein 40% frá fjármálakreppunni og gert er ráð fyrir metaukningu á þessu ári. Það getur því verið freistandi að láta verðbólguna um að brenna upp þessar skuldir en það er leikur að eldinum segja sumir því að erfitt getur reynst að hemja hana þegar hún er komin af stað.
Bandaríkjamenn eru ekki eins hræddir við verðbólgu og Evrópubúar sem þekkja hana í sinni verstu mynd, óðaverðbólguna (Óðaverðbólga er skilgreind sem 50% verðbólga milli mánaða). Við Íslendingar þekkjum mæta vel til óðaverðbólgu og er þar skemmst að minnast níunda áratugarins, en verðbólga hefur þveröfug áhrif á Íslandi en gerist annarsstaðar í veröldinni. Hvers vegna? Skyldi það vera vegna verðtryggingarinnar?
Kær kveðja,
Ingólfur H. Ingólfsson