Það er vel þekkt að fyrir verðhrunið á eignamörkuðum árið 2008 átti sér stað gríðarlegur samdráttur á peningamagni í umferð og í lánastarfsemi fjármálastofnanna. Svipað virðist vera upp á teningnum núna.

Seðlabankar heims einkum í Bandaríkjunum og Bretlandi hafa dælt gífurlegu magni af peningum inn í fjármálakerfið og lækkað vexti niður að núlli til þess að freista þess að stöðva kreppuna og koma atvinnulífinu aftur af stað. Þessa peninga hafa fjárfestingarbankar notað í spákaupmennsku sem hefur híft upp verð á hlutabréfamörkuðum og þær hafa bókað hjá sér gríðarlegan og óvæntan hagnað (sem hefur gefið af sér hærri bónusgreiðslur en hafa þekkst hingað til).

Lítið af peningunum sem seðlabankarnir haf dælt inn á markaðinn hefur farið í lán til atvinnulífsins og samdráttur á lánsfjármagni er augljós. Venjulegir viðskiptabankar sína neikvæðar rekstrartölur því að þeirra tekjur fást af lánastarfsemi en ekki spákaupmennsku.

Peningamagn hefur dregist mikið saman frá fyrri mánuðum og vöxturinn liggur orðið nálægt núlli. Það verður því að segjast eins og er að öll þau teikn sem voru á lofti sumarið 2008 birtast aftur í sinni skýrustu mynd – lausafjárkreppa og verðfall á eignamörkuðum.

Hvað er til ráða? Það besta sem hægt er að gera er að greiða sem hraðast niður skuldir og setja sparifé sitt í góðmálma. Á Íslandi er ekki hægt að kaupa gull né silfur en við búum svo vel að því að eiga einstakt kerfi til þess að greiða hratt niður skuldirnar – veltukerfið.

Kær kveðja,
Ingólfur H. Ingólfsson