Lífeyrissjóðunum er ætlað að greiða full 56% af fyrri launatekjum í lífeyri og reiknað er með að sjóðirnir ná því marki við hámark innstreymis árið 2030. Treysti maður eingöngu á lífeyrissjóðina, lækka tekjurnar því um ríflega 40% eða jafnvel þaðan af meira þegar farið á eftirlaun. Mörg okkar munu lifa í 20 ár eða lengur á eftirlaunum og það má nokkuð ljóst vera að þau ár munum við lifa við töluvert lakari lífskjör og sumir nærri fátæktarmörkum nema annar sparnaður komi til. Viðbótarlífeyrissparnaðinum er ætlað að koma í veg fyrir að lífskjör hrapi við töku eftrilaun og færa þau upp í 80% af fyrri tekjum og jafnvel hærra. Viðbótarlífeyrissparnaðurinn er að mínu mati besta leiðin til þess að fyrirbyggja tekjutap og fátækt á eftirlaunárum, það er einfaldlega engin önnur leið jafn góð.

Besti sparnaður sem völ er á
Það sem gerir viðbótarlífeyrissparnað að besta frjálsa sparnaðinum sem við eigum völ á er mótframlag vinnuveitanda. Spari ég 4% af laununum fæ ég 2% til viðbótar í framlag frá launagreiðanda. En gætið nú að, því hér eru fjórir plús tveir ekki sama sem sex heldur 50! Hvernig má það vera? Tökum dæmi: Leggi ég fyrir 10.000 krónur í viðbótarlífeyrissparnað þá fæ ég 5.000 krónur í mótframlag frá vinnuveitenda sem gerir helming, 50%, af mínu framlagi. Ég fæ sem sagt 50% vexti á sparnaðinn frá fyrsta degi! Það gerist einfaldlega ekki betra. Það er þetta sem gerir viðbótarlífeyrissparnaðinn svo frábærann. Þess vegna hvet ég alla til þess að hefja viðbótarlífeyrissparnað og það sem allra fyrst.

Kemur til tvísköttunar?
En það eru blikur á lofti. Í lögum um tekjuskatt er skattgreiðslum af allt að 4% framlagi launþega frestað fram að útborgun lífeyris. Fyrir Alþingi liggur hins vegar tillaga um að aðeins verði frestað skattgreiðslu af 2% framlagi. Þetta þýðir að greiði þú 4% af laununum í viðbótarlífeyrissparnað færðu skattafrest af fyrstu 2% en þegar kemur að síðari 2% er búið að taka skatt af laununum og þess vegna fer lægri upphæð en ella í sparnaðinn. Auk þess óttast sumir að það verði líka greiddur skattur við útborgun og því komi til tvísköttunar á helming lífeyrisgreiðslnanna. En er þá ekki best að lækka greiðslurnar niður í 2% af launum? Nei, það er ekki svo augljóst mál. Í fyrsta lagi er ekki enn útséð um það hvort að til tvísköttunar kemur því að tæknilega séð er hægt að komast hjá henni, en þá þarf að hefja undirbúning strax. Ég get ekki ímyndað mér að ríkisstjórn sem kennir sig við norrænt velferðarsamfélag geri ekki allt sem í hennar valdi stendur til þess að verja almenna sparifjáreigendur sem best. Í öðru lagi tel ég afar ólíklegt að Alþingi samþykki tvísköttun lífeyris. Það tók verkalýðshreyfinguna, með stuðningi atvinnurekenda, margra ára baráttu að fá Alþingi til þess að afnema í áföngum tvísköttun lífeyrissparnaðar um miðjan tíunda áratuginn. Tvísköttun yrði því árutuga skref afturábak í skattlagningu og ég er sannfærður um að verkalýðshreyfinginn sætti sig ekki við að þessi mikilvæga réttarbót almennra launþega verði gerð að engu með slíkri skattpíningu á lífeyrissparnað félagsmanna sinna.

Neyslusparnaður eða lífeyrissparnaður?
Ég hef heyrt þau rök fyrir skattlagningu lífeyrissparnaðarins að hann muni örva neyslu og þar með hagvöxt í landinu. Það hafi verið reyndin þegar leyft var að taka út lífeyrissparnaðinn; neysla almennings jókst og þar með hagvöxturinn. Þetta er alveg rétt en þessi röksemd eða réttlæting á útborgun sparnaðarins er alveg dæmalaus og sýnir að mínu viti litla virðingu stjórnvalda fyrir meginreglum og vitnar helst um pólitíska hentisemi. Lífeyrissparnaður er langtímasparnaður og tilgangur hans er að tryggja sem best mannsæmandi lífskjör þegar kemur að eftirlaunaárum en ekki til þess að auka neyslu í dag og tímabundinn hagvöxt. Það er tilgangur neyslusparnaðar sem er af allt öðrum toga.

Skammtíma skattur en langtíma sparnaður
En bregðist öll krosstré og komi til tvískattlagningar, þá er haft eftir fjármálaráðherra að þessi fyrirfram skattlagning á síðari tvö prósentin sé skammtímaráðstöfun til tveggja ára eða svo. Sé þetta rétt, þá segi ég við ykkur: Ekki láta þetta skattahringl og skammsýni stjórnvalda verða til þess að þið lækkið greiðslur ykkar í viðbótarlífeyrissparnaðinn svo ég tali ekki um að hætta honum alveg. Sparnaðurinn er til margra ára og áratuga og í því samhengi skiptir þessi skammtíma skattabreyting litlu máli, ef af henni verður. Leyfum ekki illa grunduðum skammtímasjónarmiðum stjórnmálamanna að rugla okkur í rýminu og skemma besta sparnaðinn sem við höfum til þess að tryggja okkur góð eftirlaun. Horfum til langs tíma, til eftirlaunaáranna. Viðbótarlífeyrissparnaðurinn er einfaldlega besta tryggingin fyrir mannsæmandi lífskjörum á eftirlaunaárunum.

Sparnaðarkveðjur,
Ingólfur H. Ingólfsson